Vakantie in Bosnië? Pas op met oversteken!

Het was in de tijd dat ik voor mijn nummer in dienst zat, dat de oorlog in Joegoslavië aan de gang was. Terwijl ik voornamelijk bezig was met sporten en regelen van verkeer, werd de beroepsmilitair opgeleid om naar Joegoslavië uitgezonden te worden.
Voor mij was het toen ‘ver van mijn bed’. Joegoslavië was letterlijk ver weg voor mij, ik had geen idee waar het lag en hoe de oorlog in elkaar zat snapte ik al helemaal niet.

Nu, 20 jaar later (*) zit ik in Bosnië. Vroeg in de ochtend rijden we thuis weg, en, zoals we dat zelf zeggen, ‘een paar keer knipperen met je ogen’ later, zitten we in een restaurantje met wat eten en een glas bier. Het is weer begonnen.
Was het vroeger een land waarvan ik niet wist waar het lag, inmiddels zijn we er zo’n keer of 20 geweest.

Vakantie in Bosnië? Voor velen klinkt het nog raar. Als mensen al die kant op gaan, dan is het meestal naar Kroatië. Maar Bosnië? Ja, vroeger, nog voor de oorlog, toen gingen veel mensen naar Joegoslavië. Maar tegenwoordig?
Ja, wij gaan juist tegenwoordig naar Bosnië, omdat we lid zijn van een organisatie die zich juist richt op Bosnië. Of beter gezegd, de dieren van Bosnië.

20 jaar geleden brak de oorlog uit, veel mensen zijn gestorven of gevlucht, huis en haard achterlatend. Dieren werden achtergelaten en begonnen te zwerven. Zij vormden roedels en er kwamen nestjes. Nog meer honden en nog meer.
De honden leven op straat, in de steden, dorpen en op het plattenland. Op de akkers en langs de wegen. En dat zie je. Honden die langs de weg lopen en achter auto’s aan rennen. Auto’s die uitwijken, auto’s die gewoon doorrijden en auto’s die expres de hond proberen aan te rijden. Onderweg zie je dan ook veel doodgereden honden.

Wij proberen daar wat aan te doen. Wij proberen die druppel op de gloeiende plaat te zijn.

a913b9656cf3525e5f652810735bc52a_1349100

Hiervoor ben ik een van de vrijwilligers die in Nederland, vrijwel op dagelijkse basis, actief is. Minimaal 2 keer per jaar gaan we met een grote groep vrijwilligers naar Bosnië voor de castratie en sterilisatiecampagnes en de voorbereidingen daarvoor starten zo ongeveer een jaar daarvoor al.
Veel vrijwilligers doen werk op de achtergrond wat niet veel gezien wordt, maar zonder dat kunnen de projecten niet eens gestart worden, gesprekken met gemeentes, lokaal bestuur, scholen waar lesgegeven gaat worden, met dierenartsen en -assistentes die mee zullen gaan en ga zo maar door.
Ikzelf hou me dan voornamelijk bezig met het ‘mva’-aspect. Ik had zelf even geen idee wat daarmee bedoeld werd toen ik afgelopen weekend bij het 10-jarig jubileum een batch opgespeld kreeg met daarop mijn naam en als functie ‘mva’. Ik gokte zelf (bescheiden als ik ben) op iets van ‘Most Valuable Asset’, maar er bleek ‘manusje van alles’ mee bedoeld te worden en ja, dat ben ik eigenlijk ook wel ja.
Ik fotografeer en film ter plekke zodat ik thuis iedereen op de hoogte kan brengen van onze avonturen en er korte filmpjes mee kan maken, ik zorg ervoor dat de operatiekamers klaar staan voordat de eerste honden naar binnen gebracht worden en ik zorg er ook weer voor dat deze (tijdelijke) operatiekamers weer ontmanteld worden.
Vaak zijn dit lege fabriekspanden, een lege hal in een brandweerkazerne of een magazijn waar alles voor die tijd nog even verwijderd moet worden. We hangen lampen op, we zorgen dat de benches klaar staan zodat de dieren voor de operatie opgevangen kunnen worden en na de operatie uit de narcose kunnen ontwaken, drinkbakken, eten, schone dekens, grote bigbags voor het afval, wegbewijzering voor de lokale bevolking die ook hun honden of katten kunnen laten doen, bankjes zodat iedereen een plek heeft om te zitten en natuurlijk de operatietafels zelf die we of improviseren in het land zelf (bijvoorbeeld schooltafels die dan op de juiste hoogte worden gesteld) of met operatietafels die we in Nederland zelf gemaakt hebben.

Tot voor kort was ik voornamelijk het manusje van alles in de asielen die we steunen. In die asielen werden dan ook meteen de dieren uit de buurt geholpen maar we hebben succes, die plekken kunnen tijdens onze afwezigheid door lokale artsen worden bijgehouden, wij kunnen ons daardoor richten op de volgende plaatsen. Tegenwoordig gaan we dan ook naar steeds meer andere plaatsen en daar zijn (gelukkig) niet overal asielen in de buurt om te helpen dus zet ik me volledig in bij de operatieruimte zelf.

Gelukkig geen asiel? Ja, dat klinkt raar, maar zolang het land het probleem nog niet onder controle heeft, is een asiel vaak niet veel meer dan een gevangenis voor honden. Heb je een hond over? Dan gooi je hem op straat of je vermoord hem. Als er een asiel is, dan gooi je hem over het hek of bind hem er aan vast. De dierenliefhebbers die zo ooit een opvang beginnen worden een jaar later gek. Hun opvang groeit enorm, er is te weinig voer, de honden moeten vechten voor hun voer en hun bestaansrecht,de honden worden ziek en geld voor de artsen is er niet, honden worden niet geadopteerd (behalve gevaarlijke honden die weer ingezet kunnen worden als vechthond, zucht) en zo loopt een goedbedoelde opvang volledig uit de hand en is de hond in het asiel misschien nog slechter af dan op straat.

Vandaar dan ook dat we ons voornamelijk richten op de belangrijkste speerpunten: sterilisatie en educatie. Met het naar Nederland halen van honden help je honden, absoluut, díe honden zijn ‘gered’, maar tegelijkertijd wordt die plek weer ingenomen door nieuwe honden, een eindeloze cirkel. Dus kijken we naar de oorzaak en pakken we die aan. Educatie en Sterilisatie. Belangrijk en leuk werk. Heftig, dat wel.
Zo heb ik al eens eerder een reisverslag geschreven waar dat uit bleek en afgelopen weekend, toen we ons 10-jarig jubileum mochten vieren, werd de film die Ferry, beroepsfilmmaker, gemaakt heeft ‘onthuld’. Hij is tijdens onze april-trip meegeweest (ook volledig vrijwillig) en heeft deze film gemaakt en daar ben ik zo blij mee. Die geeft zo goed aan hoe zo’n week er aan toegaat en wat er allemaal bij komt kijken. De moeite van het kijken waard! (klik op de foto)

 

4dc648a5046dadbd6099d2bbbdb7a3f9_1349099

En dat niet alleen, ook de eerste foto van de verjaardagskalender die we aan het maken zijn, werd onthuld. Ook hier geen bloederige platen want we willen de mensen niet wegjagen, maar dierensituaties uitgebeeld door mensen. Afbeeldingen die raken, die mooi zijn, maar ook (hoop ik) even aanzetten tot nadenken. Ik heb hem uiteraard meteen in de voorverkoop besteld, maar ik moet nog even geduld hebben, in december hoopt Githa van Eeuwen, beroepsfotograaf (en wederom als vrijwilliger ingezet), hem af te hebben.

Maar vooruit dan, ook voor jullie vast een voorproefje:

c7537fe9a30a4697687d6405fe128457_1349100

Verdrinken wordt nog steeds gezien als een makkelijke manier om van ongewenst nageslacht af te komen. Sterilisatie van de volwassen dieren zou heel veel leed schelen!

7954f8d4f7847ef4e56c6a700cb61a90_1349100

 

10 jaar achter de rug en al zoveel bereikt maar er is ook nog veel te doen. En dat geeft niet, we zijn er klaar voor! En als je wilt, dan mag je natuurlijk meehelpen.

Wordt het niet eens tijd voor een nieuwe kalender?

Misschien dat dat ook een beetje verklaard waarom elke keer onder mijn verhaal die ene foto staat. Een van de vele schatjes die we geholpen hebben. En als je een keer zo’n hond in je armen hebt gehad, dan ben je verkocht.

Nu de kalenders nog…

 

(Dit verhaal is op 4 mei 2013 door Fred Steenbergen geschreven, op 1 oktober 2016 is het geplaatst op Zeepkistje)